«Гэта не памілаванне. Гэта катаванне, знятае для прайм-тайму». Ірына Сідорская — пра рэпартаж аб вызваленні Наталлі Левай

Экспертка па медыя і камунікацыях Ірына Сідорская пракаментавала сюжэт Першага інфармацыйнага каналу з кадрамі вызвалення палітзняволенай Наталлі Левай.

Скрыншот: ПЦ Вясна

Кадры з памілаванай палітзняволенай Наталляй Левай 19 лютага паказаў Першы інфармацыйны канал. Сюжэт знялі ў папраўчай калоніі ў Гомелі, куды па цяжарную жанчыну прыехалі яе маці і муж. Карэспандэнтка Анастасія Бенідзісюк наўпрост абвінаваціла зняволеную ў тым, які лёс мог напаткаць яе дзіця. У калоніі Наталля, як расказала раней былая палітзняволеная, экс-рэдактарка Tut.by Марына Золатава, зацяжарыла пасля спаткання з мужам. Жанчыну асудзілі на 6 гадоў зняволення за данаты.

«Гэта не памілаванне. Гэта катаванне, знятае для прайм-тайму, — выказвае свае меркаванне Ірына Сідорская ва ўласным тэлеграм-канале «Убок ад мэйнстрыму».  —

Цяжарную жанчыну, якой нараджаць у наступным месяцы, выводзяць у калоніі перад камерамі. Намеснік міністра задае пытанні. Маці просіць. Жанчына павінна адказаць “правільна”.

Гэта называюць гуманізмам. Але гэта — катаванне.

Чаму?

Катаванне — гэта не толькі фізічны боль.

Гэта:

• прымус да публічнага пакаяння;
• абяцанне “заниматься семьей” як умова свабоды;
• пагроза вяртання ў калонію;
• абвінавачванне маці ў лёсе яе ненароджанага дзіцяці.

У сюжэце прама гучыць: яна “сама обрекла ребенка”. Гэта ключавая формула. Сістэма карае — і прымушае ахвяру прызнаць, што яна сама вінаватая.

Гэта і ёсць гвалт — калі адказнасць за рэпрэсіі перакладаюць на ахвяру.

Пра тых, хто гэта робіць

Каб такі рэпартаж выйшаў у эфір, нехта:

• вырашыў вывесці цяжарную перад камерай;
• напісаў сцэнар з пакаяннем;
• уключыў у яго маці, слёзы і “дзякуй”;
• назваў гэта “асабістым удзелам кіраўніка ў лёсе грамадзянкі”.

Гэта не памылка. Гэта было зроблена наўмысна. Годнасць жанчыны тут — тое, што ўладу ўвогуле не цікавіць.

Пра «журналістыку»

Рэпартаж пазбаўлены не толькі прафесіных стандартаў. У ім няма мінімальнай чалавечай эмпатыі ці павагі да будучай маці і яе сям’і. Гэта не журналістыка.

Гэта саўдзел у псіхалагічным гвалце.

І самае страшнае — не жорсткасць. Самае страшнае — што гэта робіцца спакойна, з усмешкай, з фразамі пра “важен человек”.

Калі цяжарную можна выкарыстаць як доказ гуманізму — гэта не пра міласэрнасць. Гэта пра сістэму, якой мала пазбавіць волі. Ёй трэба яшчэ пазбавіць годнасці — і паказаць гэта на ўсю краіну».