МФЖ і ЕФЖ патрабуюць спыніць пераслед беларускіх журналістаў, які цягнецца ўжо шэсць гадоў

Праз шэсць гадоў пасля сфальсіфікаваных прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі, якія адбыліся 9 жніўня 2020 года, рэпрэсіі супраць свабоды прэсы толькі ўзмацніліся, канстатуецца ў супольнай заяве Міжнароднай і Еўрапейскай федэрацый журналістаў.

Асуджаныя беларускія журналісты. Калаж: БАЖ

Цяпер у беларускіх турмах знаходзіцца 21 журналіст, а тыя, хто быў вымушаны з’ехаць з краіны, працягваюць сутыкацца з запалохваннем і пераследам.

Міжнародная і Еўрапейская федэрацыі журналістаў (IFJ-EFJ) разам са сваім партнёрам — Беларускай асацыяцыяй журналістаў (БАЖ) — заклікаюць спыніць крымінальны пераслед журналістаў і неадкладна і безумоўна вызваліць усіх, хто знаходзіцца за кратамі за сваю прафесійную дзейнасць.

У заяве адзначаецца:

«Пасля сфальсіфікаваных прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 9 жніўня 2020 года рэжым Аляксандра Лукашэнкі ўзмацніў ціск на іншадумцаў і рэпрэсіі супраць незалежнай прэсы. Журналістам прызначаюць непрапарцыйна вялікія турэмныя тэрміны, а тых, хто быў вымушаны пакінуць краіну, запалохваюць і пераследуюць.

Рэпрэсіі закранулі і БАЖ: у 2023 годзе арганізацыю прызналі «экстрэмісцкай». БАЖ застаецца адзінай незалежнай і дэмакратычнай асацыяцыяй прадстаўнікоў беларускіх медыя».

На сёння па палітычных матывах за кратамі знаходзіцца 21 журналіст і медыяработнік. Сярод іх ёсць людзі сталага ўзросту і тыя, хто мае сур’ёзныя праблемы са здароўем. Так, журналіст Кірыл Пазняк у траўні быў шпіталізаваны з пнеўманіяй, ён перанёс COVID-19 падчас знаходжання ў следчым ізалятары.

Толькі сёлета шэсць журналістаў былі асуджаныя цягам аднаго тыдня.

Улады Беларусі ўзмацнілі пераслед журналістаў. Новыя прысуды. БАЖ заклікае міжнародную супольнасць да максімальнай увагі

Былыя кіраўнікі незалежнай рэгіянальнай газеты «Інтэкс-прэс» Уладзімір Янушкевіч і Андрэй Пакаленка атрымалі адпаведна 14 і 12 гадоў пазбаўлення волі за нібыта «дзяржаўную здраду».

Журналіста Паўла Дабравольскага асудзілі да дзевяці гадоў зняволення па аналагічным абвінавачанні.

Радыёвядоўца Алег Хаменка атрымаў тры гады зняволення за «супрацоўніцтва з экстрэмісцкім фармаваннем».

Журналістку Ціну Палынскую асудзілі да двух гадоў за нібыта супрацоўніцтва з экстрэмісцкім фармаваннем. Па гэтай жа справе была асуджаная яе дачка.

Пераслед не спыняецца і за межамі Беларусі: журналісты ў выгнанні працягваюць сутыкацца з запалохваннем і рэпрэсіямі. У апошнія гады беларускія ўлады актыўна пераследуюць незалежных журналістаў, якія былі вымушаныя пакінуць краіну. БАЖ паведамляе, што супраць іх заводзяць крымінальныя справы, у іх сваякоў праводзяць ператрусы, маёмасць канфіскуюць, а саміх журналістаў аб’яўляюць у міжнародны вышук.

Праз палітычны ціск беларускія журналісты ў выгнанні, у якіх скончыўся тэрмін дзеяння пашпартоў, не могуць іх аднавіць. Гэта стварае для іх дадатковыя праблемы ў краінах пражывання, у прыватнасці ў ЕС, ва Украіне і Грузіі. Такім чынам, унутраны палітычны ціск ператвараецца ў знешнюю бюракратычную перашкоду і парушае права журналістаў свабодна займацца сваёй прафесіяй.

«Нягледзячы на ўсё гэта, беларускі незалежны медыясектар застаецца вельмі эфектыўным і аказвае значны ўплыў на падзеі ў краіне. Незалежныя медыя маюць вялікую аўдыторыю ў Беларусі, атрымліваюць водгукі ад чытачоў і значна больш эфектыўныя за дзяржаўныя медыя», — заявіла БАЖ у каментары для IFJ. — Мы лічым, што наша галоўная задача — захоўваць эфектыўнасць і канкурэнтаздольнасць незалежнага медыясектара. БАЖ працягвае праграмы дапамогі журналістам і адукацыйныя праграмы, аказвае юрыдычную дапамогу і падтрымлівае супольнасць незалежных медыя».

У IFJ-EFJ заяўляюць:

«Рэжым Лукашэнкі не толькі перашкаджае журналістам выконваць сваю працу і парушае права грамадскасці на інфармацыю, запалохваючы, пераследуючы і саджаючы іх за краты, але і парушае асноўныя грамадзянскія правы зняволеных журналістаў і медыяработнікаў, якія знаходзяцца ў выгнанні. Мы пацвярджаем сваю непахісную падтрымку БАЖ і беларускіх журналістаў і патрабуем спыніць іх крымінальны пераслед і запалохванне. Мы таксама заклікаем неадкладна і безумоўна вызваліць усіх зняволеных журналістаў і медыяработнікаў».